L-ISTORJA TAL-PARROĊĊA FIL-QOSOR

 

        Fl-1920 Pawlu Burlo` beda jlaqqa` lit-tfal tal-inħawi  ġewwa d-dar tiegħu fi Triq Vitale l-Ħamrun sabiex flimkien jgħidu r-Rużarju.  Imbagħad fl-aħħar ta' Mejju hu għamlilhom festin żgħir.  

 

        Fl-aħħar ġimgħa ta’ Mejju tal-1923 saret festa pubblika u minn hawnhekk il-post beda jissejjaħ l-Oratorju tal-Immakulata Kunċizzjoni.

 

         Fl-1924 Pawlu Burlo` beda jiġbor mingħand in-nies tal-inħawi sabiex jagħmel statwa tal-Kunċizzjoni.  Din l-istatwa li nħadmet mill-istatwarju Karmenu Galea tal-Ħamrun baqgħet tintuża sa l-1967.

 

      Fl-1935, Pawlu Burlo` kera terran indaqqas fi Triq id-Duluri l-Ħamrun sabiex hemmhekk jagħmel kappella akbar milli kellu qabel. 

 

       Fis-sena 1945 fl-inħawi tal-Oratorju kienu saru festi kbar sabiex jitfakkar il-ħamsa u għoxrin sena mit-twaqqif tiegħu.

 

             Fl-24 t’April 1957 ir-Rettur tal-Oratorju Dun Edgar Vella Anastasi xtara biċċa art sabiex fuqha tinbena knisja akbar. Il-pjanti tal-knisja kienu saru mill-Perit Karmenu Cumbo.

 

             Fit-23 ta’ Marzu 1958 tpoġġiet l-ewwel ġebla tal-knisja parrokkjali.  It-tberik sar mill-E.T l-Isqof Emmanuel Galea.  Matul l-istess sena tlestiet is-sala ta’ taħt il-knisja u għalhekk il-quddies beda jsir hemmhekk. Din ġabet fi tmiemha l-attivita` tal-Oratorju.

 

       Fl-20 ta’ Novembru 1962 miet il-ħabrieki saċerdot Dun Edgar Vella Anastasi wara marda qasira.  Hi ħassra li wara tant ħidma hu lanqas biss ra lil dan il-proġett jintemm.

 

       Fil-bidu t’Awwissu tal-1963 il-bini tal-knisja kien lest, sabiex fis-16 tal-istess xahar ġiet imbierka mill-E.T. l-Isqof Emmanuel Galea.

 

       Fl-1 ta’ Lulju tal-1966 il-knisja tal-Kunċizzjoni saret viċi-parroċċa, wara digriet maħruġ minn Monsinjur Arċisqof  Mikiel Gonzi.

 

       Fl-1 ta’ Jannar tal-1968 twaqqfet il-parroċċa taħt it-titolu tal-Immakulata Kunċizzjoni tal-Verġni Marija, b’digriet maħruġ mill-Arċisqof  Mikiel Gonzi.  Fil-11 ta’ Frar 1968 Dun Ġużepp Mifsud Bonniċi ħa l-pussess tiegħu bħala l-ewwel kappillan ta' din il-parroċċa.

 

     Nhar l-10 ta’ Frar tal-1968, inġiebet statwa titulari ġdida maħduma fi Spanja u miġjuba Malta mis-Sur Mattocks.  Matul l-istess sena sar l-innu tal-Immakulata Kunċizzjoni, kliem ta’ Dun Frans Camilleri u mużika tas-Surmast Joseph Abela Scolaro. 

 

      Nhar it-8 ta’ Diċembru tal-1968 saret l-ewwel festa parrokkjali.  Imbagħad mill-1971 il-festa bdiet issir fl-ewwel Ħadd ta’ Lulju u dan wara referendum li kien sar fost il-parruċċani. 

 

      F’Diċembru tal-1970 tlesta l-bini tal-koppla u tpoġġiet l-ewwel ġebla tad-dar parrokkjali.  Matul dik is-sena ġiet ukoll imwaqqfa l-Kummissjoni Festa.

  

·          Fit-23 t'April tal-1976 ġie fostna l-Monsinjur Valerio Vigorelli tal-Iskola Beato Angelico ta’ Milan  sabiex jagħti bidu għall-proġett tat-tisbiħ tal-knisja parrokkjali.  Il-proġett  inbeda sena wara, eżattament f’Lulju tal-1977 u tlesta għall-festa tal-1979. 

 

        Fit-18 ta’ Frar tal-1979 Dun Manwel Agius inħatar bħala t-tieni kappillan tal-parroċċa.

 

             Fl-1979 twaqqfet l-Għaqda Mużikali Immakulata Kunċizzjoni, minn Toni Borg.   L-ewwel surmast ta' din il-banda kien Alfons Maria Vella.

  

        Fit-28 ta’ Lulju tal-1982 twaqqaf il-Grupp Armar Festa minn Joe Pace, flimkien ma' tmin dilettanti oħra.

 

       F’Awwissu tal-1982 tnieda l-proġett tal-presbiterju fuq disinn ta’ Monsinjur Valerio Vigorelli.  Ix-xogħol kien sar mid-Ditta Spiteri Sacco.  Il-proġett kien komplut f’Diċembru tal-istess sena. 

 

      Fil-25 ta' Ġunju tal-1983 ġie inawgurat it-titular li jirrapreżenta lill-Marija Immakulata, flimkien ma' seba` simboli Marjani, xogħol fil-mużajk mid-Ditta T. Sarti tal-Italja.  F'Diċembru tal-istess sena kien inawgurat ukoll tabernaklu ġdid, disinn ta’ Ġianni Bonniċi u maħdum mid-Ditta Cutajar Works tal-Ħamrun.

 

      Fit-30 ta' Novembru tal-1985 ġiet irregalata l-istatwa titulari tal-Kunċizzjoni mill-Arċikonfraternita’ tal-Kunċizzjoni tal-Belt Valletta.

 

      F’Jannar tal-1987 inbeda x-xogħol tal-paviment tal-knisja bil-granit.  Dan tlesta f’April 1987 bix-xogħol isir mill-kumpanija Mqabba Marbles.

  

           Fl-1988 tfakkar l-għoxrin anniversarju tal-parroċċa.  Bħala tifkira nhar it-3 ta' Jannar ta' dik is-sena kienet tpoġġiet statwa tal-Madonna xogħol l-artist Ħamruniż Ġorġ Atkins.  Din l-istatwa tmexxiet fuq karru mill-knisja tal-patrijiet Franġiskani sal-knisja tagħna fejn imbagħad ġiet imtella` minn krejn sabiex tpoġġiet fuq il-faċċata tal-knisja.  Dakinhar kienet ukoll inawgurata l-ewwel bandiera li ġġib l-arma tal-parroċċa.

 

      Fit-28 ta’ Mejju tal-1988 il-knisja u l-altar ġew ikkonsagrati minn Monsinjur Arċisqof Ġużeppi Merċieċa.  Kienet lejla mill-isbaħ bil-knisja maħnuqa bin-nies li ġew sabiex ikunu preżenti għal dan il-jum hekk uniku u storiku fl-istorja tal-parroċċa tagħna.

 

     Fl-1988 saret l-induratura tal-istatwa titulari. Sarilha ukoll pedestal ġdid.  L-istatwa waslet fostna b'purċissjoni mill-knisja tal-Patrijiet Franġiskani sal-knisja parrokkjali.  L-istatwa kienet akkumpanjata mill-banda Immakulata Kunċizzjoni u n-nies preżenti.

 

      Fi Frar tal-1991 fil-knisja ġiet imżanżna Via Sagra ġdida, xogħol tal-artist Ġianni Bonniċi.  Bħal din il-Via Sagra ma nsibu imkien, hija opra artistika unika u saret tal-qies sabiex tpoġġiet fid-daħliet ta' bejn il-pilastri tal-ġnub tal-knisja.

  

        Matul l-1993 tfakkret il-ħamsa u għoxrin sena mit-twaqqif tal-parroċċa. Bħala tifkira sar sett t'erba' qniepen, maħdum mid-Ditta Achille Mazzola tal-Italja.  Dan is-sett kien imbierek waqt quddiesa li saret mill-kappillan Dun Manwel Agius quddiem il-knisja, sabiex imbagħad fil-ġranet ta' wara dan is-sett tpoġġa fil-kampnar.

 

           Għall-festa tal-1994 kien lest minn kollox ix-xogħol tal-karpinterija  tal-bradella l-ġdida u li fuqha tpoġġiet l-istatwa titulari.  Din kienet maħduma bl-injam tal-ġewż Afrikan mid-Ditta Mangion tal-Ħamrun.

 

            F’Lulju tal-1995 fil-parroċċa twaqqfet l-Għaqda Dilettanti tan-Nar minn Ivan Bugeja, Alan Cutajar u Oliver Agius flimkien ma' numru ta' membri oħra kollha dilettanti tal-logħon tan-nar.  Minn hawnhekk żdied il-logħob tan-nar, l-aktar dak tal-ajru.

 

      Fl-Lulju tal-1996 kien inawgurat il-maħżen tal-armar il-ġdid, post verament utli, fejn fih tpoġġa l-armar ta' barra kollu li jintrama fit-toroq matul il-festa tal-parroċċa tagħna.  Il-maħżen jinsab fi Triq Qrejten, faċċata tal-Liċew u ftit passi l-bogħod mill-knisja parrokkjali.

 

     Dun Nazzarenu Caruana jsir it-tielet kappillan tal-parroċċa.  Hu ħa l-pussess tiegħu nhar l-10 ta’ Diċembru tas-sena 2000 waqt funzjoni ġewwa l-knisja parrokkjali.  Wara ċ-ċelebrazzjoni sar festin ad unur dan l-istess kappillan fis-sala parrokkjali.

 

      F’Novembru 2001 ingħata bidu għall-proġett tal-antiporta tal-knisja.  Din l-antiporta nħadmet mill-injam tal-eroko, bl-iskop li l-knisja tigi ssiġillata mill-istorbju ta' barra.

 

      Matul l-2004 il-parroċċa ċċelebrat il-150 sena mid-Domma tal-Immakulata Kunċizzjoni.  Nhar is-7 ta’ Diċembru sar pellegrinaġġ fit-toroq bl-istatwa tal-Immakulata Kunċizzjoni. L-għada, Dun Salv Borg ħa l-pussess tiegħu u sar ir-raba` kappillan fl-istorja ta' din il-parroċċa.

    

      F’Lulju tal-2006 tlestiet ir-rampa ta' biswit il-bieb tal-knisja.  Din saret  sabiex tiffaċilita d-dħul u l-ħruġ mill-knisja tal-anzjani, il-morda u persuni bi bżonnijiet speċjali.

 

      Fl-2007 inbeda x-xogħol relatat mal-Kappella tal-Adorazzjoni.  Wara xhur ta' ħidma kontinwa l-kappella  ġiet inawgurata nhar it-2 ta' Lulju 2008.  Ix-xogħol kien jinkludi l-bini tal-kappella, ix-xogħol tal-ġibs, tal-irħam, tad-dawl u tal-arja kondizzjonata.  Imbagħad aktar tard matul is-sena sar it-tberik tal-istess kappella mill-Arċisqof Monsijur Pawlu Cremona waqt iz-zjara pastorali tiegħu fil-parroċċa tagħna.

 

      Fl-okkażjoni tal-40 sena parroċċa saru diversi ċelebrazzjonijiet kemm fil-knisja, kif ukoll barra sabiex ifakkru dan l-anniversarju.  Fosthom saru attivitajiet mhux tas-soltu matul il-ġimgħa tal-festa tal-parroċċa.  Sar ukoll pellegrinaġġ bl-istatwa titulari, nhar is-7 ta' Diċembru 2008.  Dan beda mill-knisja tal-Patrijiet Franġiskani u spiċċa fil-knisja parrokkjali.  Ħadet sehem il-Fratellanza tal-Madonna ta' Lourdes tal-Qrendi flimkien ma' ġemgħa ferm numeruża mill-parroċċa tagħna.

 

     Fl-2008 ingħata bidu għall-proġett tat-tizbieħ u taż-żebgħa tal-knisja parrokkjali kemm minn ġewwa, kif ukoll minn barra. Matul dik is-sena tlestew miż-żebgħa l-ħitan u anki s-saqaf tal-knisja minn ġewwa.  Għal dan il-proġett intramat struttura tal-ħadid sabiex ix-xogħol sar bl-aktar mod siguri u komdu.

 

      Fl-2009 tkompla x-xogħol tat-tisbiħ tal-knisja fejn din id-darba kien imiss ir-retawr u x-xogħol taż-żebgha tal-koppla minn barra.  Saret ukoll sistema ta' bozoz ġodda mas-salib tal-lanterna u l-koppla bdiet tinxtel il-floodlights. Sar ukoll xogħol tat-tisbieħ tal-faċċata taċ-Ċentru Parrokkjali.  Imbagħad is-sena ta' wara nżebgħet il-koppla minn ġewwa sabiex finalment il-proġett taż-żebgħa tal-knisja minn ġewwa kien komplut.

 

      Ftit ġranet wara l-festa tal-2010 l-istatwa titulari u l-pedestall tagħha ttieħdu għar-restawr.  Ix-xogħol kien lest ftit jiem qabel il-festa 2011, sabiex imbagħad is-Sibt ta' qabel il-festa l-istatwa nġiebet bil-pellegrinaġġ mill-knisja tal-Patrijiet Franġiskani ta' Triq Villambrosa sal-knisja parrokkjali. 

 

      Matul is-sena 2012 kien imfakkar it-30 sena annniversarju mit-twaqqif tal-Grupp Armar Festa.  Fost l-attivitajiet li kienu organizzati kien hemm wirja dwar l-istorja tal-grupp u l-festa, seminar ta' nofs ta' nhar dwar il-festa li sar fil-bidu tax-xahar ta' Diċembru, pubblikazzjoni kommemorattiva ta' tifkira u arma u bandiera ġdida.  Matul l-istess sena l-MEPA approvat il-permess għat-tkabbir tal-maħżen tal-armar ta' Triq Qrejten. 

 

     Fi Frar tal-2013 ingħata bidu għax-xogħol tat-tisbieħ u tal-estenzjoni tal-maħżen tal-armar.  Il-maħżen kien kważi lest minn kollox lejn l-aħħar ta' Ġunju sabiex imbagħad nhar is-6 ta' Lulju, lejlet il-festa tbierek mill-kappillan tal-parroċċa.  Matul l-istess sena kienu mfakkra żewġ anniversarji importanti fl-istorja tal-parroċċa, dak tal-50 sena mill-ftuħ tal-knisja u tal-25 anniversarju mill-konsagrazzjoni tal-istess tempju.

 

     Nhar is-16 ta' Novembru tal-2014 Dun Mario Mifsud ħa l-pussess tiegħu bħala kappillan tal-parroċċa, il-ħames wieħed fl-istorja tal-parroċċa

 

    Matul l-2015  tfakkar l-20 anniversarju mit-twaqqif tal-Għaqda Dilettnati tan-Nar.  B'tifkira ta' dan l-anniversarju saret statwa ġdida tas-Sagra Familja għal Pjazza Kappillan Muscat.